سبزوار یکی از شهرهای کهن و تأثیرگذار استان خراسان رضوی است که تاریخ پرفرازونشیب آن، نامش را با جنبش سربداران گره زده است. این شهر بهواسطه مقاومت مردمانش در برابر حملات مغول، جایگاهی ویژه در تاریخ ایران دارد. سبزوار علاوه بر اهمیت تاریخی، از نظر جاذبههای طبیعی و روستایی نیز مقصدی ارزشمند برای علاقهمندان به سفرهای فرهنگی و طبیعتگردی به شمار میرود.
در سبزوار بیش از ۵۰۰ اثر تاریخی شناسایی شده که برخی از آنها قدمتی تا هزاره سوم پیش از میلاد دارند و حدود ۱۰۰ اثر نیز در فهرست آثار ملی ایران ثبت شدهاند. در ادامه، با مهمترین دیدنیهای سبزوار آشنا میشویم.
دیدنیهای تاریخی سبزوار
یخدانهای تاریخی سبزوار
در جنوب شهر سبزوار، یخدانهایی با قدمت دوره قاجار دیده میشوند. این سازههای مخروطیشکل که با خشت و گل ساخته شدهاند، در گذشته برای ذخیره یخ زمستانی و مصرف آن در فصل تابستان مورد استفاده قرار میگرفتند. یخدانها نمونهای هوشمندانه از معماری سازگار با اقلیم گرم و خشک منطقه هستند و امروز بهعنوان جاذبه گردشگری شناخته میشوند.
کاروانسرای فرامرزخان
این کاروانسرا در دوره قاجار بهمنظور استراحت زائران امام رضا (ع) ساخته شد. بانی آن حاج فرامرزخان بوده و امروزه بخشی از فضای آن به موزه مردمشناسی اختصاص دارد. این بنا، تصویری زنده از مسیرهای زیارتی و تجاری گذشته را به نمایش میگذارد.
مسجد جامع سبزوار
مسجد جامع سبزوار از بناهای ارزشمند قرن هشتم هجری است و شامل صحن، شبستان و ایوانهای قبله و وراق میشود. این مسجد همانند مصلی تاریخی سبزوار، نقش مهمی در حیات مذهبی و اجتماعی شهر داشته است.
خانهباغ اسکویی
خانهباغ اسکویی در روستای ابارش و در میان باغی به وسعت حدود ۱۰ هکتار قرار دارد. این عمارت قاجاری، نمونهای کامل از معماری مسکونی اشرافی است و شامل زیرزمین، هشتی، آبانبار، حوضخانه، بادگیرخانه، مطبخ، تالار و حجرهها میشود.
طبقه اول شامل تالار ستوندار، تالار پذیرایی و اتاقهای نشیمن است. از تزئینات شاخص بنا میتوان به آجرکاری نما، گچبری سرستونها و نقاشیهای حوضخانه اشاره کرد. بهترین زمان بازدید از این مجموعه، فصلهای بهار و پاییز است و بازدید از آن رایگان است.
مناره خسروگرد
مناره خسروگرد یکی از شاخصترین آثار تاریخی سبزوار است که در قرن ششم هجری و در دوره سلجوقیان به دستور تاجالدوله ابوالقاسم بنسعید و در سال ۵۰۵ هجری قمری ساخته شد. این مناره با ارتفاعی حدود ۳۸ متر، دارای تزئینات لوزیشکل و دو رشته کتیبه به خط کوفی است.
کاربرد اصلی این مناره، راهنمایی کاروانهای عبوری از جاده ابریشم بوده و همچون فانوسی در دل کویر، مسیر را برای مسافران روشن میکرده است.
خانه جعفرزاده
این خانه تاریخی در دوره قاجار به دستور یکی از تاجران نامدار سبزوار ساخته شد و امروزه در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد. ساختار آجری و رنگ خاکی آن، حس اصالت و گذر زمان را بهخوبی منتقل میکند.
پارکها و فضاهای سبز سبزوار
باغ ملی سبزوار
این بوستان روی بقایای ارگ قدیمی شهر ساخته شده و مساحتی حدود ۲۲ هزار متر مربع دارد. وجود درختان سرو و کاج، فضای سبز متنوع، زمین بازی و امکانات ورزشی، آن را به یکی از محبوبترین تفرجگاههای شهری تبدیل کرده است.
پارک لاله سبزوار
پارک لاله از بزرگترین پارکهای شهر است و بهدلیل امنیت، مسیرهای مناسب پیادهروی و فضای آرام، گزینهای مطلوب برای ورزش و استراحت شهروندان و گردشگران محسوب میشود.
زیباترین روستاهای سبزوار
روستای بلاشآباد
بلاشآباد در ۲۵ کیلومتری سبزوار قرار دارد و یکی از ییلاقهای خوشآبوهوای منطقه است. وجود رودخانه، باغهای میوه و طبیعت سرسبز، این روستا را به نگینی در میان دیدنیهای سبزوار تبدیل کرده است. برای بازدید از باغهای شخصی، حتماً با اجازه اهالی اقدام کنید.
روستای افچنگ
افچنگ، که در گذشته «هفتجنگ» نام داشته، در میان کوهها قرار گرفته و روایتهایی از مقاومت مردم در برابر ظلم در نام آن نهفته است. خانههای پلکانی، درختان فراوان و چشمانداز کوهستانی، از جذابیتهای اصلی این روستا هستند.
آبشار برغمد
آبشار فصلی برغمد در ۳۰ کیلومتری سبزوار و در روستای برغمد واقع شده است. این آبشار در فصلهای پرآب جلوهای تماشایی دارد و دره اطراف آن با درختان گردوی کهنسال، مکانی دلپذیر برای طبیعتگردی تابستانی است.
سبزوار چرا به شهر سربداران معروف است؟
بهدلیل نقش تاریخی مردم سبزوار در جنبش سربداران و مقاومت در برابر مغولها.
قدیمیترین آثار تاریخی سبزوار مربوط به چه دورهای هستند؟
برخی آثار به هزاره سوم پیش از میلاد بازمیگردند.
مناره خسروگرد در چه دورهای ساخته شده است؟
در دوره سلجوقیان و در سال ۵۰۵ هجری قمری.
بهترین زمان سفر به سبزوار چه فصلی است؟
بهار و پاییز، بهدلیل آبوهوای معتدل، بهترین زمان بازدید هستند.
کدام روستاهای اطراف سبزوار برای طبیعتگردی مناسباند؟
بلاشآباد، افچنگ و روستای برغمد با آبشار فصلی آن، از گزینههای محبوب هستند.
آیا خانهباغ اسکویی هزینه ورودی دارد؟
خیر، بازدید از این مجموعه رایگان است اما امکانات رفاهی محدودی دارد.
